استفاده از فاصله کانونی تا اندازه زیادی به فاصله سوژه تا دوربین بستگی دارد. بدین ترتیب که اگر سوژه شما در فاصله نسبتاً دوری تا دوربین قرار داشته باشد شما می‌توانید با به کارگیری یک فاصله کانونی بلندتر، از سوژه در فاصله نزدیکتری نسبت به دوربین، عکاسی کنید. در صورتی که سوژه دارای ابعاد بزرگی باشد نیز می‌توانید با استفاده از فواصل کانونی کوتاه از آن به صورت یکجا عکاسی کنید. اما این معمولی ترین استفاده از فواصل کانونی است و شما می‌توانید با روشی خلاقانه تر نیز از فاصله کانونی لنز خود استفاده نمایید. حتماً می‌پرسید چگونه؟ برای یافتن پاسخ تنها کافی است تا با عکاس در ادامه این مطلب همراه باشید.

استفاده از فاصله کانونی لنز

چگونه فاصله کانونی مناسب را به هنگام عکاسی تعیین کنیم؟

همانطور که می‌دانید وظیفه فاصله کانونی لنز، تعیین ابعاد سوژه در داخل کادر تصویر است. بر این اساس هر چه فاصله کانونی لنز بیشتر باشد، میدان دید آن نیز بسته تر خواهد بود. در نتیجه سوژه با بزرگنمایی بیشتری در تصویر دیده خواهد شد. اما در صورتی که شما تمایل داشته باشید تا فضا یا اشیا بیشتری را در کادر تصویر خود جای دهید باید از فاصله کانونی کوتاهتری استفاده نمایید تا میدان دید لنز شما نیز افزایش یابد. اما فراموش نکنید که با این کار تمامی عناصر موجود در تصویر با ابعاد کوچکتری به ثبت می‌رسند.

البته این موضوعی نیست که عکاس ها از آن بی اطلاع باشند. به همین جهت است که اغلب عکاسان از لنزهای تله برای عکاسی از پرندگان کوچک و ورزشکاران در میادین ورزشی بزرگ استفاده می‌کنند. همچنین این قاعده به عکاسان یادآوری می‌کند که برای ثبت تمامی جزئیات باید به هنگام عکاسی از یک منظره، از لنزهای واید استفاده نمایند.

عکاسی از حیات وحش

به هنگام عکاسی از حیاط وحش نیز می‌توانید از فواصل کانونی بزرگتر استفاده کنید. چرا که این کار تفاوت زیادی را در تصویر ایجاد می‌کند. به طور مثال شما ممکن نیست بتوانید به یک گوزن بدون ترساندن او نزدیک شوید اما با استفاده از فاصله کنونی بلندتر می‌توانید تصویر مناسبی را از او به ثبت برسانید. (Canon 1DX + 800mm | ISO640 | f/5.6 | 1/125 ثانیه)

لنزهای زوم و پرایم چه تفاوتی با هم دارند؟

لنزهای زوم از فواصل کانونی وسیعی پشتیبانی می‌کنند به همین جهت تطبیق پذیری آنها زیاد است و می‌توان از این نوع لنزها برای پیدا کردن ایده آل ترین کادر استفاده کرد. برای این کار می‌توانید ابتدا سوژه مورد نظر خود را بیابید، اگر سوژه داخل تصویر خیلی کوچک است کمی مقدار زوم را افزایش دهید و در صورتی که به منظره بیشتری در تصویر نیاز دارید، مقدار زوم را کاهش دهید.

در مقابل اگر به عنوان یک عکاس از لنزهای پرایم استفاده می‌کنید باید به جای زوم از فواصل کانونی مختلفی استفاده نمایید و با تعویض لنز، کادر تصویر خود را تنظیم کنید. البته عکاس ‌هایی که از این نوع لنزها استفاده می‌کنند، می‌توانند با چند قدم نزدیک تر یا دورتر شدن از سوژه نیز، خود کار زوم را انجام داده و از سوژه مورد نظر خود در کادر تصویر بهتری عکاسی کنند.

نزدیک شدن به سوژه

البته به طور کلی نمی‌توان گفت که تغییر فاصله، شبیه به تغییر فاصله کانونی لنز عمل می‌کند. چرا که به هنگام زوم کردن زاویه دید نیز در عکس تغییر می‌کند در حالی که وقتی یک عکاس با لنز پرایم به سوژه نزدیک می‌شود، تنها می‌تواند از سوژه، در فاصله نزدیکتری عکاسی کند و زاویه دید در این روش تغییر نمی‌کند. همچنین زمانی که عکاس از لنز پرایم برای ثبت تصویر سوژه خود استفاده می‌کند با تغییر فاصله خود نسبت به سوژه تنها می‌تواند باعث بزرگتر شدن یا کوچکتر شدن سوژه در کادر تصویر شود. در صورتی که تغییر فواصل کانونی روی ابعاد مدل نیز تاثیر گذار است.

چگونه با استفاده از فاصله کانونی بر روی پس زمینه عکس تاثیر بگذاریم؟

همانطور که گفتیم با تغییر فواصل کانونی می‌توانید از سوژه با ابعاد متفاوتی در تصویر عکاسی کنید که البته برای این کار نیازی به این ندارید که فاصله خودتان نسبت به سوژه را تغییر دهید چرا که فاصله کانونی لنز این کار را برای شما انجام می‌دهد. اما گاه همه چیز نیز به سوژه خلاصه نمی‌شود و شما در مواردی هم نیاز دارید تا میزان پس زمینه را در تصویر خود تغییر دهید.

برای این کار باید علاوه بر زوم کردن، فاصله خود را نیز نسبت به سوژه تغیر دهید. این کار به شما کمک می‌کند تا با حفظ ابعاد سوژه، میزان پس زمینه را در عکس خود تغییر دهید. به طور مثال همانطور که در نمونه زیر مشاهده می‌کنید با استفاده از فاصله کانونی مقدار پس زمینه در تصویر تغییر کرده است در حالی که ابعاد درخت در هر دو تصویر ثابت است. البته درخت سوژه جالبی نیست و این عکس صرفاً جنبه آموزشی دارد.

لنز ۱۵ میلیمتری روی دوربین کراپ ۱٫۳این عکس توسط لنز ۱۵ میلیمتری روی دوربین کراپ ۱٫۳ گرفته شده است که یک پس زمینه کوچک را با مقدار زیادی آسمان آبی نشان می‌دهد. چیزی که به نظر ما خیلی جذاب نیست. اما همانطور که می‌بینید با تغییر فاصله کانونی از 15 میلیمتر به 35 میلیمتر فاصله عکاس با سوژه نیز به اندازه دو برابر افزایش یافته است. بدین ترتیب ابعاد درخت در تصویر ثابت مانده است اما پس زمینه عکس تغییر کرده است. حال دیگر هیچ اثری از آسمان آبی دیده نمی‌شود در حالی که آسمان بزرگنمایی شده است.

تغییر فاصله کانونی از 15 میلیمتر به 35 میلیمتر
 توجه داشته باشید برای اینکه بتوانید از این تکنیک استفاده کنید باید فاصله خاصی بین سوژه و پس زمینه شما وجود داشته باشد. به طور مثال اگر شما بخواهید از سوژه خود در نزدیکی یک دیوار عکاسی کنید با تغییر فاصله کانونی، تغییر زیادی را در تصویر مشاهده نمی‌کنید. در حالی که اگر سوژه شما در مقابل یک منظره قرار گرفته باشد این تکنیک می‌‌تواند مقدار پس زمینه در تصویر شما را تغییر دهد. بنابراین شما می‌توانید به راحتی با تغییر فاصله کانونی، پس زمینه تصویر خود را دستکاری کنید و از این تکنیک برای تمامی سبک های عکاسی به ویژه عکاسی پرتره، عروسی و منظره استفاده نمایید.

فاصله کانونی ۲۱ میلیمتربه عنوان یک عکاس برای گرفتن این عکس با فاصله کانونی ۲۱ میلیمتر باید خیلی به سوژه خود نزدیک شوید. در نتیجه تصویری خواهید داشت که پس زمینه زیادی در آن وجود دارد. همچنین به دلیل فاصله کانونی واید لنز و همچنین فاصله‌ کم مقدار اعوجاج واید خیلی زیاد است.

افزایش فاصله کانونی لنز از ۲۱ میلیمتر به ۳۵ میلیمترهمانطور که مشاهده می‌کنید می‌توانید با افزایش فاصله کانونی لنز از ۲۱ میلیمتر به ۳۵ میلیمتر پس زمینه خود را در تصویر بزرگتر کنید. در نتیجه ماشین در تصویر بیشتر مشخص است و از به هم ریختگی های عکس قبلی نیز خبری نیست. در عین حال فاصله زیاد سوژه با عکاس هم اعوجاج‌های زاویه واید را از بین برده است و موجب شده تا عروس و داماد بهتر در عکس دیده شوند.

بنابراین زمانی که شما از لنزهای زوم استفاده می‌کنید، می‌توانید از فواصل کانونی وسیعی در لنز خود بهره بگیرید و مقدار مناسب پس زمینه را در تصویر خود تعیین کنید. در حالی که به هنگام عکاسی با لنزهای پرایم فاصله کانونی کمتری را در اختیار دارید اما می‌توانید با استفاده از تکنیک های یاد شده مقدار پس زمینه را در تصویر خود تغییر دهید.

متفاوت تر از همیشه عکاسی کنید

دیگر زمان آن سر رسیده است که از لنزهای زوم تنها برای بزرگتر نشان دادن سوژه در کادر تصویر خود استفاده نمایید. چرا که می‌توانید با استفاده از این تکنیک های خلاقانه یعنی تغییر فاصله کانونی و فاصله خودتان نسبت به سوژه، پس زمینه تصویر خود را به شکل خارق العاده ای تنظیم نمایید. برای این کار می‌توانید پس از تغییر فاصله کانونی و فاصله خودتان نسبت به تصویر سعی کنید تا ابعاد سوژه را ثابت نگه دارید. حال تنها کافی است تغییرات پس زمینه را در تصویر خود بررسی نمایید و از سوژه در فواصل متفاوتی عکاسی کنید. با این کار می‌توانید پس زمینه های متفاوت را بررسی نموده و با تمرین رابطه پس زمینه و پیش زمینه مناسب را در تصویر خود پیدا کنید.

در ادامه چندین مثال دیگر از تغییر فاصله کانونی برای تغییر تصویر در حالی که ابعاد سوژه ثابت است را بررسی می‌کنیم.

فاصله کانونی ۲۴ میلیمتر
فاصله کانونی ۲۴ میلیمتر (به اعوجاج سگ حاضر در تصویر دقت کنید)

فاصله کانونی ۶۶ میلیمترفاصله کانونی ۶۶ میلیمتر. همانطور که مشاهده می‌کنید غروب آفتاب با ابعاد بزرگتری نسبت به سگ به تصویر کشیده شده است.

فاصله کانونی ۷۰ میلیمترفاصله کانونی ۷۰ میلیمتر

فاصله کانونی ۲۴ میلیمترفاصله کانونی ۲۴ میلیمتر. استفاده از این فاصله ی کانونی لنز باعث شده است درخت در مقابل پس زمینه بهتر مشخص باشد.

فاصله کانونی ۲۴ میلیمترفاصله کانونی ۲۴ میلیمتر

فاصله کانونی ۵۰ میلیمترفاصله کانونی ۵۰ میلیمتر. این فاصله کانونی باعث شده است درخت‌های پشت برکه بزرگ‌تر دیده شوند.

فاصله کانونی ۱۶ میلیمتر
فاصله کانونی ۱۶ میلیمتر

فاصله کانونی ۳۵ میلیمتراستفاده از فاصله کانونی ۳۵ میلیمتر باعث شده است آسمان سفید و شفاف از عکس حذف شود.

فاصله کانونی: ۱۱۰ میلیمترفاصله کانونی: ۱۱۰ میلیمتر

فاصله کانونی ۱۳۵ میلیمترفاصله کانونی ۱۳۵ میلیمتر. برای اینکه کوه موجود در پس زمینه کمی بزرگتر در کادر تصویر دیده شود.

سخن پایانی

همانطور که می‌دانید گاه برای یک عکاس این امکان وجود ندارد تا فاصله خود را نسبت به سوژه تغییر دهد. به طور مثال زمانی که شما از حیات وحش یا مناظر طبیعی عکاسی می‌کنید ممکن است نتوانید بیشتر از اندازه مشخصی به سوژه خود نزدیک شوید. در عکاسی پرتره نیز اغلب فضای موجود در یک استودیو محدود است از این رو می‌توانید با تغییر فواصل کانونی و تکنیک های خلاقانه بهترین رابطه ممکن را بین پس زمینه و پیش زمینه تصویر خود برقرار کرده و بهترین تصاویر را از سوژه خود ثبت کنید.